A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Ahlaklı insan nasıl yetişir?

Kategori Kategori: Ahlak | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Deniz Günal | 17 Mart 2014 14:41:20

Bir süredir düşünüp duruyorum, ahlaklı insan nasıl yetişir? Hani dindar nasıl yetişiyor biliyorum. Ama ne yazık ki dindar olmakla ahlaklı olmak aynı anlama gelmiyor. Dünyada çok sayıda din, inanç öğretisi var. Tek tanrılı dinlerin yaşamın oluşması, insanın varoluşu, nasıl yaşaması gerektiği, yaşamın anlamına ilişkin sundukları açıklamalar, anlattıkları hikayeler çok benzer birbirine, öyle ki imgesel anlatımları geçince, bu dinlerin özünde, insanın yaşamı kavrayışının evrimini görmek olası.

Bir de diğerleri var, çok tanrılı ya da tanrısız inanç öğretileri. Ama konum dinler değil. Özellikle son yıllarda İslam coğrafyasında yaşananlar ile Türkiye’de yaşanan olaylar üzerinden vardığım bir kavrayışın beni zorlaması konum.

Din insanı ahlaklı yapmıyor. Yapması gerekir mi? Bu başka bir tartışma konusu.

Yaşananlar üzerinden, doğrudan gözlemlerim üzerinden gidiyorum. İnançlı, ibadetini yerine getiren, dini bütün dediğimiz bir kişinin Müslüman ya da Hristiyan olsun, aynı zamanda ahlaklı da olacağına güvenemiyoruz. Gözlemlediğim şu: İnsanlar, tanrı yoluyla ölümden sonrasını üstelik de sonsuza dek sürecek güzel bir yaşamı (cennet yani ) güvence altına almak, bu yaşamda da bulundukları topluma göre saygın bir konum belirleyip, sağlama almak için dindar oluyorlar.

Başka bir deyişle, dinler insanın tanrıyla pazarlığı üzerinden bir düzen kurmuş. Bu dünyada dinin emrettiği gibi yaşa, öbür dünyada iyi yaşa. Ya da dinin emirlerini yerine getirme, öbür dünyada gör gününü! 60-70 yıllık yaşamın karşılığında cehennemde sonsuza dek ızdırap çek.  

Ama dediğim gibi konum din değil, dinleri, emirlerini, dayatmalarını tartışmak, yermek ya da iyileştirici önerilerde bulunmak değil. Ayrıca ne haddime!

Derdim şu.  Ahlaklı insan nasıl yetişir?

Dünya üzerinde ne kadar farklı din olsa da insanı insan yapan evrensel değerler üzerinde dinli dinsiz tüm toplumlar en eski çağlardan beri anlaşıyor. Cana kıyma, yalan söyleme, hırsızlık yapma, iftira atma, çalışkan ol tembel olma, hak etmediğini alma. Zalime boyun eğme. Güçsüzü ezme. Çocukları koru. Emeğe değer ver, bilgeliğe saygı duy. Bencil, kibirli olma. Kin gütme. Sevgi dolu ol. Anlayışlı ol. Kimseyi küçük görme.

Evet, evet, dinler de bunları söyler gibi yapıyor ama uygulamalarında o kadar çok “eğer” kullanıyor; araya o kadar çok o dini herkesten daha iyi bilen din adamı ya da kadını giriyor; korkutma, ceza inanlarının davranışlarını belirlerken öyle etken oluyor ki, dinin baştaki sözleriyle sonunda yol açtığı  davranışlar artık birbirini tutmuyor. Ama yinelemek istiyorum, konum din değil. Dindarların ahlaksızlığı da değil. Ahlakla ile din birbirinden bağımsız, farklı birer düzlem üzerinde yükseldiğini görüyor, “ahlaklı dindarların” nasıl yetişeceğini tartışmayı din insanlarına, felsefe ve sosyoloji ile uğraşanlara bırakıyorum.

Ve derdimi biraz daha deşiyorum. Ahlak nedir? Ahlaklı insan nasıl olunur? Ahlaksız biri birden ahlaklı olabilir mi? Ya da ahlaklı biri bir ahlaksıza dönüşebilir mi? Ahlakın temelleri nasıl atılır?

İçinden çıkılır mı çıkılmaz mı bu soruların hep birlikte göreceğiz. Yanıt ararken masallara dalacağım. Hala masal okur musunuz? Ya çocuklarınıza?  Ezop, Dede Korkut, Sehrazat, La Fonten… Çok şenlikli, renkli, kıpır kıpır koskoca bir masal dünyası var.

Söz konusu ahlak olunca, insanlığa olağanüstü katkılarda bulunmuş bilgelerden de yardım almalıyım diye düşünüyorum. Sokrates, Eflatun, Çiçero, Yunus Emre, Mevlana düşünceleri, yakarışları ile bende en çok yer edenlerden…  Olağanüstü güzellikte, şenlikli, insanlık ve bilgelik sevgisi ise aydınlanmış koskoca bir dünya var. Kapısını aralamak için tek bir kitap yetebiliyor. Sonrası derya deniz…

Masallara dalacağımız bir sonraki yazıya dek, hoşça kalın kitapsız kalmayın!    


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

MİLLİLER DE
YENİDEN UMUD IŞIĞI
"ALO NACİ, BURASI PARİS: HALK CEPHESİ KURULUYOR DUYDUN MU?"
Norveç, İrlanda ve İspanya Filistin'i tanıma kararı aldı.
AFP'den SADAT iddiası: Nijer'e bin paralı asker gönderildi.

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.
Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !
Tüm canlılar için en ideal sıcak

İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…
2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor
BM Raporu: İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısında soykırım suçu iddiası

GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR
“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA

Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS
SAMSUN

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git