A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Yaşam öğütleri (VI)

Kategori Kategori: Yaşam öğütleri | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Gündoğdu Gencer | 16 Aralık 2009 17:44:13

Hıristiyanlığa kadar geldik. Ta Sümer'den, Asurlulardan başlayıp dünyada çeşitli dinlerin, felsefelerin kendi dünya görüşlerine göre verdikleri yaşam öğütleriyle neden bu kadar uğraşıyoruz diyenleriniz olmuştur. Büyük çoğunluğu Müslüman olan bir ülkeden, Türkiye'den geldiğimize göre Türk, Kürt ve İslâm kültüründekileri incelemek neyimize yetmiyor diyenleriniz de olmuştur.

Bir kez şunu anımsayalım.  Anadolu’nun kültürü en az 7-8000 yıl öncesine dayanır.  Anadolu’lu isek atalarımızın Hititli olduğunu da kabul etmemiz gerekir.  Hitit, o devrin üç büyük devletinden birisiydi ve Asur kırallığı ve Mısır’la sıkı ilişkiler içindeydi.  Birbirleriyle savaşmışlar, kız alıp vermişler, barış yapmışlar.  Demek ki atalarımız diğer iki büyük uygarlıkla da kültür alışverişi içindelermiş.  Daha sonra Persler, İskender’in Makedonya imparatorluğu, antik Yunan derken Anadolu’da önce Roma, daha sonra da onun devamı olan Bizans 1000 yıl hüküm sürmüş.  

Anadolu, Konya “Iconia” (ikonlarıyla ünlü kent), Kayseri “Kayseria”, (Sezar’ın kenti), Edirme “Adrianopolis” (Hadrian’ın kenti), İskenderun “Alexandretta” (İskender’in kenti), Ankara “Anchor” (çapa), Antakya “Antioch” gibi eski Latince köklerden gelen isimlerle doludur.  Sonra da 11-13. yüzyıllar arası Anadolu’ya gelen Orta Asyalı boylar var.  “Türk” sözcüğü Çinlilerin Çinli olmayanlara verdikleri “Tük” sözcüğünden türemedir.  Tarihi M.Ö. 6500’e dayanan ve sonra bir Ermeni kırallığının başkenti olan Karaman’da 1277 yılında Türkçe resmî dil oluyor.

Bu boylar Orta Asya’dayken ve Arapların zoruyla Müslüman olmadan önce Şamanizme dayalı, doğa güçlerine saygı üzerine kurulu bir kültürden gelmişler ve Anadolu’daki halklarla karışmış, kaynaşmışlar.  Orta Asya’dan göç eden boyların sayısı yaklaşık olarak o günlerde Anadolu’da yaşayan halkların onda biri.  Özetle bugün bizler bu soy ve kültür kaynaşmasının çocuklarıyız.  Türklük ve Müslümanlık Anadolu’da yaşayan halk bugün kendisini Türk/Kürt, Müslüman olarak tanımlıyor olabilir ama bunlar Anadolu insanının gelmiş geçmiş tek özelliği, tek kültürü değildir.  Anadolu halkı Türktür/Kürttür, Müslümandır diyip geçmişteki tüm kültür miraslarını yadsımak, tekkültürlülüğe özenmek kültürümüzü yoksullaştırmaktır.

Hamurabi’den, Musa’dan başlayarak belli düzenler, kurallar, yasalar getirenlerin hep bunları tanrıdan ya da tanrılardan aldıklarını iddia ettiklerini görmüştük.  Dinlerin yaşam öğütleri ile dogmalar bazan örtüşür bazan da çelişirler.  Bir yandan her insanı, her canlıyı, evreni yaratanın tanrı ya da tanrılar olduğunu söyler, öte yandan da tanrının ya da tanrıların yarattığına inandıkları insanların farklı inançlarını aşağılar ya da kötülerler, kendi inançlarını paylaşmayanları dışlarlar, işkence eder, öldürürler.

7. yüzyıl Arabistan’ında ortaya çıkan Müslümanlık ta başka birçok din gibi yaşam öğütleri ile dogmaları, toplumsal ve bireysel kuralları birleştirmiş ve bunu tüm toplumun yönetimi için bir anayasa olan Kuran’da toplamıştır.  Kuran’ın Allah’ın kelâmı olduğuna inanılsın, inanılmasın, Kuran daha önce Eski Ahit ve Yeni Ahit’te anlatılanların, öğütlenenlerin bir devamıdır.  Kuran’ın Allah kelâmı olduğuna inananlar Tevrat, Zebur ve İncil’in de Allah kelâmı olduğuna inandıkları için bu devamlılık onlar için gayet doğaldır.  Buna inanmayanlar için ise tarihsel gelişim çizgisinin 7. yüzyıl Arabistan’ında ulaştığı noktadır.  Kuran’ın her zaman ve her yerde geçerli olduğuna inananlar, örneği köle ve cariyelerle ilgili hükümleri açıklamakta zorlanırlar.  

Müslümanlığı uygarlık tarihinin belirli bir aşaması olarak görenler bunların o yer ve zaman için ileri hükümler olduğunu ve bugün Müslümanlığın yalnızca yaşam öğütlerini alıp, toplumsal uygulamalarla, kurallarla ilgili bölümlerini tarih sayfalarında bırakmak gereğini savunurlar.  Müslümanlık, özellikle altın çağında, antik Yunan dahil, uygarlık tarihinin kültür birikimini incelemiş, bunları İslâm öğretisiyle uyum içinde anlamaya çalışmıştır.  Anadolu’da Müslümanlığın tarihi çok ilginçtir.  Bugün aşırı tutucu Vahabi tarikatının sözcüsü olan Suudiler Türkiye insanını büyük ölçüde Müslüman bile saymamaktadırlar; çünkü Anadolu insanı, gerek Anadolu’nun geçmiş kültür birikimi, gerekse Türklerin İslâm öncesi kültürü ile Müslümanlığı yoğurmuş, bir Anadolu sentezi çıkarmıştır.  Doğruluk, iyi niyet, beden, ruh ve kalp temizliği, konukseverlik, yoksulu, yetimi, dulu gözetmek gibi İslâmî değerler Anadolu insanının için dört elle sarıldığı değerler olmuş ama Selçuklulardan başlayarak Müslümanlığın katı dogmaları, saygısızlık edilmeden bir kenara konmuştur.  

Anadolu bir Şeyh Edebâlî, bir Mevlana Celaleddin Rumi’nin, bir Hacı Bektaş Veli’nin, bir Abdal Musa’nın, bir Yunus Emre’nin vatanıdır.  Kaygusuz Abdal, Pir Sultan Abdal Anadolu’dan çıkmıştır.  Kökü ta Bağdat Üniversitesine dayanan tasavvuf Anadolu’da serpilmiş, halka inmiş, halkın değerlerini biçimlendirmiştir.  Abdallar İslam dini ile Türklerin İslam öncesi şamanizmini birleştirmiş, eskiden Kök Tengri ile mânevî bağlantı kurabilen kam (şaman) karakteri İslamlaşmayla beraber yerini abdala bırakmıştır.  Abdalların giyimleri bile şamanlarınkini andırır.  “Abdalan-ı Rum” yâni Anadolu abdalları çoğu zaman inançları bozuk, serseri dervişler olarak gösterilmiş, şeriat düşmanı olarak lanse edilmişlerdir.  

Oysa Abdal şamanın Müslümanlaşmışıdır.  Osmanlı’nın erken döneminde abdallar gerek Batı Anadolu, gerekse Balkanlardaki Hıristiyan nüfusun İslamlaşmasında etkili olmuşlardır.  Bunda, İslamın değişmez şartlarını empoze eden kitabî yaklaşım yerine yerel geleneklerle uyuşmaya yatkınlık, yani yerel geleneklerle İslam geleneklerini uyum içine sokan bir yaklaşım izlemişlerdir.  Anadolu halklarının inançları, eski Türk inanç ve gelenekleri İslâmla yoğurulunca ortaya bugün Alevilik dediğimiz inanç sistemi çıkmıştır.  Hamurabi’den gelen yasakları, el kol kesmeleri, cenneti cehennemi bir yana koyup halkın anlayacağı sade bir yaşam felsefesini ortaya koymuş “eline, beline, diline hâkim ol” diyerek ahlâklı yaşam öğüdünü özetlemiştir.  Haftaya devam edelim.

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

"ALO NACİ, BURASI PARİS: HALK CEPHESİ KURULUYOR DUYDUN MU?"
Norveç, İrlanda ve İspanya Filistin'i tanıma kararı aldı.
AFP'den SADAT iddiası: Nijer'e bin paralı asker gönderildi.
Yeni Kaledonya'da neler oluyor?
Rusya: İngiltere'ye ait hedefleri vurabiliriz

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.
Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !
Tüm canlılar için en ideal sıcak

İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…
2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor
BM Raporu: İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısında soykırım suçu iddiası

GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR
“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA

Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS
SAMSUN

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git