A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Yaşam öğütleri (II)

Kategori Kategori: Yaşam öğütleri | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Gündoğdu Gencer | 22 Kasım 2009 03:15:10

Uygarlığın beşiği genellikle Mezopotamya ve Mısır olarak kabul edilir. Fırat ve Dicle ırmaklarının suladığı Mezopotamya ve Nil nehrinin suladığı Mısır ilk kez tarımın geliştiği, tarım yapmak için insanların göçebelikten yerleşik yaşama geçtiği, tarımın fazla üretiminin kentlerde tarım yapmadan yaşama olanağı bulan bir sınıfa yol açtığı kabul edilir.

Geçen hafta Amerikan yerlilerinin kurallarından sözederken, bunların genel ahlâk kurallarını içerdiği, gündelik yaşama ilişkin buyruklar bulunmadığı dikkatimi çekmişti. Oysa dünyanın ilk yazılı “anayasa”sı kabul edilen Hamurabi yasaları yerleşik kent kültürünün, ticaretin, kent içinde insanların toplumsal ilişkilerini ayrıntılarıyla düzenleyen yasalar getirir.
 
Paris’teki Louvre müzesinde 2.25 m. yüksekliğinde, 75 cm genişliğinde kara bazalttan bir dikilitaş vardır.  Sümerlerin 700 yıl kadar süren egemenliğinden sonra, M.Ö. 1780 yılı dolaylarında, Akad’ların kıralı Hamurabi yasalarını bu kara taşa kazıtmış.  Taşın tepesinde tahtında oturan sakallı bir tanrı var.  Tanrı Şamaş’ın karşısında ayakta Hamurabi duruyor.  Yasaları Şamaş Hamurabi’ye uzatıyor.  Bunun altında da yasalar kazınmış.  Tanrıdan gelen buyrukları yürürlüğe koyan Hamurabi’ye, onun yasalarına karşı çıkmak, Şamaş’a karşı çıkmak sayılıyor.  Demek ki yasaların “tanrı buyruğu” olması Hz. Musa’dan da, Hz. İsa’dan da, Hz Muhammed’den de öncelere dayanıyor. 
 
Yasaların önsözünde Hamurabi şöyle diyor:
“Tanrı, Tanrıdan korkan asil prens ben Hamurabi’yi ülkede hak düzenini kurmak, kötüleri ve kötülük yapanları yok etmek, güçlünün güçsüze zarar vermesini önlemek ve siyah saçlı insanları Şamaş gibi yönetmek, ülkeyi nura kavuşturmak ve insanlığın iyiliği için çalışmakla görevlendirdi.” 
 
Hamurabi yasası 282 maddeden oluşuyor.  Bunların hepsini size sıralayacak değilim.  Bir iki ilginç maddeyle yetineceğim. 
 
“Bir kişi bir başkasına bir suçlama yöneltirse sanık nehre atılacak.  Boğulursa suçlayan kişi onun evine sahip olacak, kurtulursa suçlayan kişi idam edilecek, evi sanığın olacak”.  Yüzme bilmek ne kadar önemli!  Orta çağda cadı avına çıkan Hıristiyanlar bunun daha garibini yapmışlar.  Cadı diye suçlanan kadın suya atılıyor, boğulursa suçsuz olduğu anlaşılıyor, boğulmazsa cadı olduğu kanıtlanmış oluyor ve diri diri yakılıyor. 
 
Neyse Hamurabi’ye devam: “Bir yargıcın verdiği kararın yanlış olduğu ortaya çıkarsa, yargıç, verdiği cezanın 12 katını ödeyecek ve bir daha yargıçlık yapamayacak”.  “Tanrıya ya da saraya ait birşey çalan kişi bunun 30 katını, mal özgür bir kişiye aitse 10 katını ödeyecek.  Ödeyecek parası yoksa idam edilecek”.(Zenginle fakir için farklı adalet).  “Tarlayı işlemediği için ürün alamayan kişi, tarlayı sahibine geri verecek”.  “Bir tacir yatırım için parasını  bir aracıya verir de aracı zarara uğrarsa, tacire parasını geri verecek”.  “Meyhaneci kadın verdiği içki için fazla para alırsa nehre atılacak”.  “Borcunu ödeyemediği için kendini, karısını ya da çocuklarını satan kişi 3 yıl alacaklıya kölelik yapacak, dördüncü yıl salıverilecek”.  “Bir erkek karı alır ama onunla cinsel ilişkide bulunmazsa, kadın onun karısı sayılmayacak”.  “Bir erkek karısını bir başka erkekle basarsa ikisi de bağlanıp suya atılacak; ancak erkek karısını affedebilecek.”  “Bir erkek bir başka erkeğin bakire sözlüsünün ırzına geçerse erkek idam edilecek, kız salıverilecek”.  “Bir erkek çocuklarının anasından ayrılmak isterse çeyizini ve malının mülkünün bir kısmını çocukları yetiştirmesi için kadına verecek”.  “Bir erkeğin karısı ayrılmak isterse, borca girmişse, yuvasını yıkmaya çalışırsa, kocasını ihmal ederse ve mahkûm edilmişse kocası onu salıverebilir.  Salmak istemezse ve yeniden evlenirse, o karısı kocasının evinde hizmetçi olarak kalır”. 
 
“Erkek, karısının çocuğu olmadığı için ikinci bir karı alırsa, ikinci karı birinci karıyla eşit olmayacak”.  “Bir kadın bir başka erkekle komplo kurup kendi kocasını ve adamın karısını öldürürse, ikisi de kazığa oturtulacak”.  “Kızıyla cinsel ilişkide bulunan erkek sürgün edilecek”.  “Bir erkek annesiyle cinsel ilişkide bulunursa, ikisi de yakılacak”.  “Bir oğul babasına vurursa elleri kesilecek”.  “Birisi bir başkasının gözünü çıkarırsa onun da gözü oyulacak, dişini kırarsa, onun da dişi kırılacak, kemiğini kırarsa onun da kemiği kırılacak”.  “Bir köle özgür bir insana vurursa kulağı kesilecek”.  “Bir doktor ameliyatta birinin ölümüne neden olursa elleri kesilecek; ama ölen köle ise onun yerine sahibine bir başka köle verecek”.  “Bir usta evi doğru dürüst yapmaz ve ev yıkılır da sahibi ölürse, usta idam edilecek, sahibinin oğlu ölürse ustanın oğlu idam edilecek”.  “İşçi çalıştıran kişi günlerin uzun olduğu Nisan’dan Ağustos’a kadar işçiye günde 6 gerah, diğer aylar günde 5 gerah para ödeyecek”.
 
Hamurabi’nin kanunlarında tarla ile, ürünlerle, kölelerle, öküzlerle, teknelerle ilgili daha birçok hüküm var.  Bir kişiyi hapse atarak beslemek o gün için büyük bir lüks.  İnsan ister istemez Evren’in “ne yâni öldürmeyelim de besleyelim mi?” lâfını hatırlıyor.  Biri M.Ö. 1780 yılında, öteki M.S. 1980 yılında.  Eh çağdışı bu kadar olur!  Hapis cezası yok, göze göz, dişe diş, el, kol kesme, göz çıkarma, kazığa oturtma, yakma, suya atma, idam etme var.
 
Hamurabi’den yaklaşık 800 yıl sonra Filistin’de ilk Yahudi devleti kuruluyor.  Bundan yaklaşık 300 yıl sonra da, Davut ve Süleyman’dan sonra M.Ö. 722’de Asur kıralı II. Sargon İsrail kırallığını yıkarak bütün Yahudileri Babil’e sürüyor.  Babil, Hamurabi yasalarının halâ geçerli olduğu yer.  Serüvenimize haftaya devam edelim.
 

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?
Afganistan: Aktivistlerden kadınlar için online dergi
Gazze'nin çocukları açlığın pençesinde
Güney Afrika’nın ‘soykırım’ suçlamasıyla İsrail aleyhine açtığı dava Lahey’de başlıyor
RAPOR: İKİ | 9O DAKİKADA DEVR-İ ALEM

Avustralya, II.Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük donanmasını kuruyor
Filistin milliyetçiliğinin kurucusu Fetih’i nasıl bir gelecek bekliyor?
Gazzeliler İsrail ordusunu evlerindeki altın takılarını çalmakla suçluyor
'Gazze'yi Yahudi yerleşimlerine açma' konferansı
Borrell: İsrail, El Fetih'i zayıflatmak için Hamas'ı finanse etti

200 TL banknot ilk çıktığında 132 dolar iken şimdi 6,5 dolar peki yarın?
Yandex, Rusya’dan çekiliyor
Avrupa Birliği en fazla Türkiye'ye atık ihraç etti
Yapay zeka küresel istihdamın % 40’ını etkileyecek
Pandemi ile başlayan dönüşüm dünyayı nasıl etkiledi?

İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye
İçinden hiç tren geçmeyen Dalaman tren garı…

"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL
REMZİ RAŞA’YI ANMAK İÇİN
GREV HAKKI TARTIŞILIYOR, TANINIYOR
“İŞÇİLER SAHAYA İNMELİ”, BÜLENT ECEVİT’LE SÖYLEŞİ

KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE
Senede bir gün

Ton balığında cıva: Zehirli madde seviyesinin kontrollere rağmen hala yüksek olduğu tespit edildi
AB sera gazında hedef büyüttü: 2040'a kadar %90
Dünyanın en büyük buzdağı A23a, Antarktika'da sürükleniyor
2023 kayıtlardaki en sıcak yıl oldu
Amazon'da rekor kuraklık: 'Böylesini hiç görmedik'

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Tüm canlılar için en ideal sıcak
Avustralya’da 350 kişinin konuştuğu yeni bir dil gelişti
İnsanlık için küçük ama Türkiye için çok büyük bir adım
Dünya Üzerinde Yaşayan En Yaşlı Ağaç
Güneşten Gelen Kozmik Işınların Deprem Oluşumunda Etkisi Var Mıdır?

Bir ilaç için eşek derisi ticareti
Ukrayna'nın yeniden inşası için 486 milyar dolar gerekiyor.
Hangi cins ve ne tür köpekler daha uzun yaşıyor?
Yolsuzluk Algısı Endeksi'nde Türkiye bir yılda 14 sıra gerileyerek 115'inci oldu.
Çoğunluk Diyanet ve tarikatlara güvenmiyor

“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA
Enflasyon Rehberi
ABİDİN DİNO PULU
Göbeklitepe'deki son keşifler ne anlama geliyor?
AYKUT YAZGAN’I OKUMAK

MEDDAH
SESİMİ DUYAN VAR MI?
KUYRUKLU YILDIZ
BİR KAŞIK KAN
VATAN MAHZUN

Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi
Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git